
Pomiary ultradźwiękowe (UT) to jedna z metod badań objętościowych, stosowana w ocenie stanu technicznego materiałów, spoin i konstrukcji. Badania ultradźwiękowe pozwalają na wykrycie najbardziej niebezpiecznych nieciągłości płaskich i wąskoszczelinowych, takich jak pęknięcia czy rozwarstwienia, które mogą prowadzić do awarii lub utraty szczelności.
Techniki UT, SWUT i UT-SKAN znajdują zastosowanie w badaniach stali ferrytycznych i austenitycznych, a także metali nieżelaznych, jak aluminium, miedź, nikiel oraz w materiałach kompozytowych. Umożliwiają lokalizację i klasyfikację takich wad jak: przyklejenia, niespawy, zawalcowania, zażużlenia, wtrącenia niemetaliczne, a także porowatość i pęcherze gazowe. Metod badań znajduje zastosowanie m.in. w przemyśle stoczniowym, energetycznym, offshore, petrochemicznym i budowlanym.
Badanie polega na wprowadzeniu do materiału fal ultradźwiękowych o częstotliwości powyżej 20 kHz przy użyciu specjalnej głowicy. Fale te przemieszczają się przez badaną strukturę, a ich odbicia i zmiany parametrów (amplituda, faza, widmo) są rejestrowane i analizowane. Obecność niezgodności powoduje charakterystyczne zakłócenia w sygnale, które pozwalają zidentyfikować miejsce i rozmiar wady. Wersje zaawansowane, jak SWUT i UT-SKAN, umożliwiają generowanie skanów C-scan lub B-scan, tworząc dokładną mapę wewnętrznej struktury.
|
Numer normy |
Nazwa |
|
PN-EN ISO 16810:2025-04 |
Badania nieniszczące -- Badania ultradźwiękowe -- Zasady ogólne |
|
PN-EN ISO 2400:2025-10 |
Badania nieniszczące -- Badania ultradźwiękowe -- Opis wzorca Nr 1 |
|
PN-EN ISO 7963:2023-05 |
Badania nieniszczące -- Badania ultradźwiękowe -- Specyfikacja wzorca kontrolnego nr 2 |
|
PN-EN ISO 22232-2:2021-03 |
Badania nieniszczące -- Charakteryzowanie i weryfikacja aparatury do badań ultradźwiękowych -- Część 2: Głowice |
|
PN-EN ISO 22232-3:2021-03 |
Badania nieniszczące -- Charakteryzowanie i weryfikacja aparatury ultradźwiękowej -- Część 3: Aparatura kompletna |
|
PN-EN ISO 17640:2019-01 |
Badania nieniszczące spoin -- Badania ultradźwiękowe -- Techniki, poziomy badania i ocena |
|
PN-EN ISO 11666:2018-04 |
Badania nieniszczące spoin -- Badania ultradźwiękowe -- Poziomy akceptacji |
|
PN-EN 10228-3:2016-07 |
Badania nieniszczące odkuwek stalowych -- Część 3: Badanie ultradźwiękowe odkuwek ze stali ferrytycznych lub martenzytycznych |
|
PN-EN 10160:2001 |
Badanie ultradźwiękowe wyrobów stalowych płaskich grubości równej lub większej niż 6 mm (metoda echa) |
|
PN-EN 12680-1:2005 |
Odlewnictwo -- Badania ultradźwiękowe -- Część 1: Odlewy staliwne ogólnego stosowania |
|
PN-EN 12680-3:2012 |
Odlewnictwo -- Badania ultradźwiękowe -- Część 3: Odlewy z żeliwa sferoidalnego |
|
PN-EN ISO 10893-8:2011 |
Badania nieniszczące rur stalowych -- Część 8: Automatyczne badanie ultradźwiękowe rur stalowych bez szwu i spawanych w celu wykrycia rozwarstwień |
|
PN-EN ISO 16828:2014-06 |
Badania nieniszczące -- Badania ultradźwiękowe -- Dyfrakcyjna technika czasu przejścia jako sposób wykrywania i wymiarowania nieciągłości |
|
PN-EN 10306:2004 |
Żelazo i stal -- Badanie ultradźwiękowe dwuteowników H o równoległych powierzchniach stopek i dwuteowników IPE |
|
PN-EN 10307:2004 |
Badania nieniszczące -- Badanie ultradźwiękowe wyrobów płaskich ze stali nierdzewnych austenitycznych i austenityczno-ferrytycznych o grubości równej lub większej niż 6 mm (metoda odbicia) |
|
PN-EN 10308:2004 |
Badania nieniszczące -- Badanie ultradźwiękowe prętów stalowych |