
Phased Array (PAUT) to technika ultradźwiękowa będąca rozwinięciem klasycznej metody ultradźwiękowej (UT). Wykorzystuje ona głowicę wieloprzetwornikowe złożoną z wielu przetworników, co umożliwia elektroniczne sterowanie wiązką ultradźwięków (zmianę kąta i ogniskowanie). Dzięki temu jednym skanem można objąć dużą objętość materiału pod różnymi kątami i uzyskać obraz przekrojowy obiektu. Wyniki badania PAUT zapisywane są cyfrowo i stanowią trwałą dokumentację (analogicznie do radiogramu w RT).
Technika PAUT jest stosowana do kontroli jakości spoin oraz odlewów, odkuwek i innych elementów o złożonej geometrii lub znacznej grubości, wykonanych z różnych materiałów (metale, kompozyty). Badaniom poddaje się urządzenia wykonane ze stali ferrytycznych, austenitycznych, aluminium, materiałów kompozytowych (łopat wirnika turbiny wiatrowej) i innych. Pozwala ona wykryć typowe wady wewnętrzne, takie jak pęknięcia, nieciągłości spawalnicze (np. brak przetopu, przyklejenia, zażużlenia), wtrącenia niemetaliczne, rozwarstwienia, zawalcowania, niespawy, braki przetopu oraz porowatość.
Wyniki badania PAUT prezentowane są w formie obrazów przekrojowych, co ułatwia analizę wyników. Dane zapisywane cyfrowo pozwalają na ocenę wskazań również po zakończeniu badania. Na obrazach PAUT łatwiej ocenić położenie i wielkość wad niż w klasycznym UT, bazującym na sygnałach echa. Dodatkowo jednoczesne skanowanie pod wieloma kątami przyspiesza kontrolę, ułatwia interpretację i podnosi wykrywalność wad w porównaniu z tradycyjnym UT.
|
Numer normy |
Nazwa |
|
PN-EN ISO 13588:2019-04 |
Badania nieniszczące spoin -- Badanie ultradźwiękowe -- Stosowanie zautomatyzowanej techniki głowicy mozaikowej |
|
PN-EN ISO 20601:2019-03 |
Badania nieniszczące spoin -- Badania ultradźwiękowe -- Stosowanie zautomatyzowanej techniki głowicy mozaikowej dla cienkościennych elementów stalowych |
|
PN-EN ISO 23243:2021-06 |
Badania nieniszczące -- Badania ultradźwiękowe techniką phased arrays -- Terminologia |
|
PN-EN ISO 18563-1:2015-10 |
Badania nieniszczące -- Charakteryzowanie i weryfikacja wieloprzetwornikowej aparatury ultradźwiękowej -- Część 1: Aparatura |
|
PN-EN ISO 19285:2017-11 |
Badania nieniszczące spoin -- Badania ultradźwiękowe techniką głowicy mozaikowej (PAUT) -- Kryteria akceptacji |
|
EN DIS 19675:2017 |
Badania nieniszczące -- Badania ultradźwiękowe -- Specyfikacja próbki odniesienia do badań techniką Phased Arrays (PAUT) |
|
PN-EN ISO 18563-3:2016-02 |
Badania nieniszczące -- Charakteryzowanie i weryfikacja aparatury ultradźwiękowej z głowicami wieloprzetwornikowymi -- Część 3: Aparatura kompletna |