BADANIA PENETRACYJNE (PT)

Badania penetracyjne (PT) są jedną z podstawowych metod badań nieniszczących, wykorzystywaną do wykrywania powierzchniowych nieciągłości w materiałach o gładkiej, nieporowatej strukturze. Technika polega na zastosowaniu specjalnej cieczy (penetrantu), która wnika w otwarte na powierzchnię defekty, takie jak pęknięcia, porowatość, przyklejenia czy niepełne przetopy.

Po określonym czasie wnikania nadmiar penetrantu usuwany jest z powierzchni, a na badany obszar nanoszony jest wywoływacz– substancja absorbująca pozostałości penetrantu z wnętrza nieciągłości. W ten sposób uzyskuje się wyraźne, kontrastowe obrazy wad w postaci przebarwień lub fluorescencji na powierzchni materiału.

Zastosowanie badań nieniszczących PT

Metoda PT znajduje zastosowanie w kontroli: złączy spawanych wykonanych ze stali nierdzewnych i stopów metali nieżelaznych, elementów z aluminium, brązu, niklu, tytanu i ich stopów, odlewów i odkuwek o wygładzonej powierzchni czy komponentów przemysłu lotniczego, chemicznego, energetycznego i spożywczego. Badania penetracyjne wykonuje się również na gotowych częściach maszyn, korpusach zaworów, kadłubach wymienników oraz zbiornikach ze stali austenitycznych i kompozytów.

Warunki badania i techniki penetracyjne

Do badań wymagane jest wcześniejsze oczyszczenie powierzchni z produktów korozji, powłok lakierniczych, smarów oraz innych zanieczyszczeń, które mogłyby utrudnić wnikanie penetrantu. Czas kontaktu, rodzaj penetrantu oraz sposób aplikacji dobierane są zgodnie z normami, w zależności od rodzaju materiału i spodziewanej niezgodności.

Wyróżnia się dwie podstawowe techniki: metoda barwna (czerwona na biały mat) – stosowana najczęściej w warunkach dziennych oraz metoda fluorescencyjna (UV) – przeznaczona do detekcji drobnych nieciągłości w warunkach kontrolowanej ciemni, z użyciem lamp UV. Obie techniki umożliwiają uzyskanie czytelnego obrazu niezgodności, a ich zaletą jest możliwość zastosowania na obiektach o złożonej geometrii.